نوشته : دكتر آزاده نجارزاده
گاهي به اشتباه از بعضي افراد ميشنويم كه ميگويند ما تيروئيد داريم و تيروئيد را يك بيماري فرض ميكنند. تيروئيد در حقيقت يكي از بخشهاي غدد درونريز ما به شمار ميرود. يعني غدهاي است در جلوي گردن كه هورمونهاي بسيار مهمي را به داخل خون ترشح مينمايد، اما بزرگ شدن غيرطبيعي آن بيماري است كه گواتر ناميده ميشود. گواتر علل متفاوتي ميتواند داشته باشد. از آن جمله ميتوان به نارسايي ژنتيكي اشاره نمود. گاهي نيز اختلال در سيستم ايمني ميتواند باعث بروز گواتر گردد. كارهاي غده تيروئيد توسط دو غده كه در مغز قرار دارند يعني هيپوفيز و هيپوتالاموس كنترل ميشود. چنانچه اختلالي در كار اين غدد تنظيمكننده ايجاد گردد، اعمال غده تيروئيد نيز تحت تأثير قرار خواهد گرفت، اما گواتر تغذيهاي، به بزرگ شدن غده تيروئيد كه ناشي از كمبود يد در غذاي مصرفي باشد اطلاق ميگردد. در حقيقت تيروئيد، هورمونهايي ميسازد كه داراي عنصر يد هستند.در صورتي كه در غذا و آب مصرفي ميزان يد كم باشد، غده تيروئيد در يك واكنش جبراني، براي تأمين ميزان كافي هورمونهاي خود در شرايط سختي قرار ميگيرد و به صورت يك مكانيسم جبراني بزرگ ميشود كه تا حد امكان از تمام يد موجود در خون استفاده كند. به بيان ديگر بزرگ شدن تيروئيد در اثر كمبود يد، يك واكنش جبراني بدن براي استفاده بيشتر از يد وارد شده به آن است. مطالعات نشان دادهاند كه نياز مطلوب روزانه يد بين 100 تا 300 ميكروگرم (يك ميكروگرم يك هزارم گرم است) ميباشد و اگر مصرف يد روزانه به كمتر از 100 ميكروگرم برسد ممكن است گواتر بروز كند.








