هرم تغذیه‌ای اختصاصی برای سالخوردگان

نوشته  : مهندس وحیده شایگان کارشناس ارشد صنایع غذايي 

در سال 1999 «هرم غذايي اصلاح شده» بطور گسترده‌ای به صورت اختصاصی برای استفاده در سنین بالا معرفی گردید و سپس«هرم اصلاح شده من» با لحاظ کردن نیازهای تغذیه‌ای برای سالمندان بالاتر از 70 سال ضمن در نظر گرفتن محتوای «هرم من» با تغییراتی پیشنهاد شد و مورد استفاده قرارگرفت. بطوریکه اهمیت مایعات و غذاهای نسبتا روان و نیز موادغذايي کم حجم، ولی مغذی در آن پررنگ‌تر شد و راهنمايي‌هايي نیز در مورد فرم غذاها و نیز اهمیت انجام فعالیت‌های فیزیکی منظم داده شد. بزرگسالان بالای70 سال سن نیازهای تغذیه‌ای منحصر به فردی دارند. در این افراد به علت کاهش فعالیت متابولیکی و فعالیت فیزیکی نیاز به کالری دریافتی کمتر، ولی برای حفظ ثبات سلامتی نیاز به غذاهاي با ارزش تغذیه‌ای بالاتر بیشتر است. در سال 2005 دوباره USDA  روی«هرم من» یک برنامه اینترنتی هوشمند را طراحی کرد که قادر بود بسته به اطلاعات وارد شده و منحصر به فرد هر شخصی مانند جنس، سن، قد، وزن، عادات ورزشی و سایر ویژگی‌ها راهنمايي‌های تغذیه‌ای خاص و کاربردی ارائه نماید.

صبحانه،شاه کلید موفقیت ورزشکاران

نوشته  : دكتر محمد حضوری 

همان طور که در آغاز یک سفر، باک بنزین ماشین خود را پُر و تکمیل مي‌کنید، در آغاز هر روز نیز صرف یک صبحانه کامل مي‌تواند تامین کننده مناسبی از انرژی برای بدن بوده و روزی شاداب و پر انرژی را برای شما رقم بزند. در برنامه غذایی روزانه، صبحانه اغلب منبع مناسبی از کربوهیدرات‌ها بوده و برای تامین انرژی نقش موثری دارد. البته هنوز هم با وجود تمامي‌ توصیه‌های ارائه شده، افرادی هستند که روز را بدون صرف غذا و با بدنی فاقد انرژی کافی آغاز مي‌کنند. پیامد چنین رفتاری، کم انرژی بودن فرد در آغاز روز، احساس ضعف و تمایل بیش از حد ناشی از آن برای مصرف مواد غذایی دارای کربوهیدرات ساده و افزایش مصرف این مواد و در نهایت پیدایش عوارض متعددی بر سلامتی فرد نظیر افزایش وزن مي‌باشد. بی‌شک این جمله مورد توافق تمامي ‌متخصصین تغذیه مي‌باشد که: «صبحانه مهم‌ترین وعده غذایی روزانه مي‌باشد.» پس در مصرف آن تعلل نکرده و هیچگاه آن را از برنامه غذایی روزانه حذف نکنید.

اصول تـغذيه‌اي در ترك سيگار

نوشته  : برليانت بزرگمهر 

بشر امروزي در جهاني زندگي مي‌كند كه تمدن و صنعت و تبعات آن، ناخواسته و اجتناب‌ناپذير، گريبانگيرش شده و با زندگيش عجين گشته است. رفاه و آسايش ناشي از زندگي متمدن صنعتي از يك طرف و شيوع بيماري‌ها و اختلالات ناگزير ناشي از صنعت از طرف ديگر، انسان‌ها را در گردباد وسوسه‌هاي زندگي متمدن امروزي و اضطراب و سردرگمي حاصل از تبعات نامطلوب آن قرار داده است. در اين ميان يك سري عادات و رفتارهاي اجتماعي ناخواسته‌ ناشي از ناآگاهي و دنباله‌روي افراد از تبعات اين چنين جامعه‌اي، مزيد بر علت شده و به مشكلات و عوارض زندگي صنعتي امروزي دامن زده است كه از جمله متداول‌ترين اين عادات، مي‌توان به عادت به كشيدن سيگار و در واقع آلوده شدن به مصرف سيگار اشاره نمود. اين عادت مضر و نامطلوب آنچنان لطمه‌اي به سلامت و بهداشت جوامع وارد ساخته كه مسؤولين بهداشتي ممالك مختلف جهان را دچار نگراني نموده و آنان را بر آن داشته است كه عاجلانه به فكر انديشيدن راه‌هايي مفيد و سريع جهت ترك اين عادت ناپسند و ريشه‌كن كردن اين بلا از جوامع مختلف بيفتند.

تغذيه آنلاين

نوشته  : تحریریه دنیای تغذیه 

آلو و سلامت استخوان‌ها
يك متخصص دانشگاه فلوريدا تاكيد كرد مصرف آلوي خشك تاثير مثبتي روي سلامت استخوان‌ها دارد و به پيشگيري از پوكي استخوان و شكستگي‌هاي استخواني كمك مي‌كند.
دكتر بهرام ارجمندي از متخصصان علوم پزشكي دانشگاه فلوريدا با همكاري دستيارش پروفسور مارگارت سيتون استاد اين دانشگاه و رييس دپارتمان علوم تغذيه، غذا و ورزش در كالج علوم انساني در يك مطالعه جديد به اين نتيجه دست يافتند.
دكتر ارجمندي در اين باره مي‌گويد: «من در طول مطالعاتم روي ميوه‌هاي زيادي از جمله انجير، خرما، توت‌ها و كشمش آزمايش كردم، اما هيچيك از اينها به اندازه آلو خشك روي تراكم استخوان‌ها تاثير نداشتند».
به گزارش شبكه خبري سي‌بي‌سي نيوز، ارجمندي تصريح كرد: «تمام ميوه‌ها و سبزي‌ها تاثير مثبتي روي تغذيه دارند، اما به لحاظ سلامت استخوان‌ها تاثير آلوي خشك تقريبا يك مورد استثنا و خاص است».
تيم مطالعاتي دكتر ارجمندي روي دو گروه از زنان يائسه طي يك دوره 12 ماهه بررسي كردند. به گروه اول روزانه 100 گرم آلوخشك و به گروه دوم روزانه 100 گرم سيب خشك داده شد. هر دو گروه همچنين دوز مشخصي از كلسيم و ويتامين D را هر روز مصرف مي‌كردند. در پايان معلوم شد در گروهي كه آلوخشك استفاده كرده بودند تراكم و توده معدني استخواني به ميزان قابل توجهي افزايش پيدا كرده بود.

غذاهاي مدر را بشناسيم

نوشته  : تحریریه دنیای تغذیه 

فشار خون بالا، بيماري نقرس، اختلالات هورموني و مواد غذايي شور كه داراي سديم زياد مي‌باشند و همچنين بيماري‌هاي مربوط به تيروئيد، كبد، قلب و كليه‌ها مي‌توانند خطر بروز اِدِم (ورم) كه همان ازدياد مايع ميان بافتي در بدن مي‌باشد را افزايش دهند. اِدِم معمولا سبب بروز آماس و پف كردگي در قسمت دست‌ها، پاها (به‌ويژه ساق پا و مچ پا) و شكم و صورت مي‌شود. مواد مدر (ادرارآور) حاوي تركيباتي هستند كه با افزايش دادن حجم ادرار سبب كاهش آب اضافي بدن مي‌شوند. داروهاي ديورتيك (ادرار‌آور) اغلب توسط پزشك تجويز مي‌شوند، اما مواد غذايي و نوشيدني‌هاي خاص وجود دارند كه داراي اثرات طبيعي ادرارآور بوده و مي‌توانند از جمع شدن آب اضافي و بروز آماس و ورم كردگي در بدن جلوگيري كنند.

سلامتي و آرامش با ویتامین‌های گروه B

نوشته  : زیر نظر دكتر آزيتا حكمت دوست 

ويتامين‌ها به دسته‌اي از مواد مغذي اطلاق مي‌شوند كه به مقدار كم، ولي ضروري براي بدن مورد نيازند. از مهم‌ترين اين ويتامين‌ها مي‌توان به ويتامين‌هاي گروه"B" اشاره كرد كه نقش عمده آنها در متابوليسم انرژي، كربوهيدرات‌ها و پروتئين‌ها است.


ويتامين B1 (تيامين):
تیامین در متابوليسم كربوهيدرات‌ها، عملكرد سيستم ايمني و نيز به عنوان كوآنزيم برخي آنزيم‌ها عمل مي‌كند. كمبود آن سبب برخي حالات  نظير ضعف، بي اشتهايي، تپش قلب، افزايش فشار خون و... مي‌شود. در برخي موارد، از دست دادن حافظه كوتاه مدت و عدم تعادل در راه رفتن نيز ناشي از كمبود تيامين است. تیامین به مقدار زياد در مخمر، جگر، غلات (كامل) و در گوشت يافت مي‌شود. البته بايد توجه داشت هرچه نياز و دريافت انرژي بالا رود نياز به دريافت تيامين هم بيشتر مي‌شود.

رژيم غذايي از ديدگاه ابوعلي سينا

نوشته  : بهناز عباسي‌مقدم كارشناس ارشد تغذيه 

با نگاهي به طب سنتي و تطبيق آن با علوم امروزي در مي‌يابيم كه حكماي پيشين با چه ظرافت، دقت و حساسيتي به مواردي كه ما امروزه به‌عنوان اصول تغذيه صحيح آنها را مي‌شناسيم، اشاره نموده‌اند كه اين مسأله، مهر تأييدي بر دانش و فراست آنها در ساليان دور است. امروزه به كرات به اهميت ميانه‌روي در خوردن، مصرف وعده‌هاي كم حجم، اجتناب از پرخوري و ... در جوامع تغذيه‌اي اشاره مي‌شود. ما نيز در اين مقاله سعي نموده‌ايم چند مورد را با طب قديم تطبيق داده و به مفهوم يكسان هر دو بيش از پيش نزديك شويم.
 
اهميت دريافت همه گروه‌هاي اصلي:
در طب ابن‌سينا ذكر شده كسي كه مي‌خواهد بهداشت غذا را براي تن خود رعايت كند نبايد غذاهاي دارويي نظير ميوه و سبزي را غذاي اصلي خود قرار دهد، زيرا غذاهاي نرم‌كننده اگر به تنهايي مصرف شوند خون را مي‌سوزانند. همچنين غذاهاي غليظ هم به تنهايي مضر هستند و تن و خون را سنگين مي‌كنند. بهترين غذاها براي تندرستي كه بايد در كنار غذاهاي نرم‌كننده مثل ميوه و سبزي مصرف شوند عبارتند از گوشت نرم (بره، بزغاله)، گندم، نوشيدني خوشبوي گياهي. ابوعلي سينا در بين ميوه‌ها دو دسته را شبيه غذاي اصلي دانسته كه عبارتند از:

چگونه بخورم؟

نوشته  : دكتر رضا راست منش 

هوشیاری نسبت به آنچه که می‌خوریم و هوشیاری نسبت به سلامتی‌مان یک وظیفه است. اگر به خودمان احترام می‌گذاریم باید بدانیم به چه غذایی و  چه انتخاب غذایی احتیاج داریم و در تامین آن بکوشیم. در شماره قبل، ‌نحوه محاسبه وزن طبيعي براي خانم‌ها و آقايان را معرفي كرديم. در اين شماره قصد داريم نحوه مقايسه وزن خود را با استانداردهاي رايج تغذيه‌اي ياد بگيريم.
وزن اضافه، ‌يك شبه به وجود نيامده:
خيلي از افراد نظارت و كنترل خوبي بر روي وزن خود ندارند و پس از مدت‌ها غفلت متوجه مي‌شوند كه وزنشان خيلي بالا رفته است. عده زيادي از افرادي كه دچار اضافه وزن شده‌اند يا چاق هستند، معمولا به اين واقعيت توجه كافي نمي‌كنند كه اين وزن اضافه، ‌يك شبه به وجود نيامده است و طبيعتا نبايد هم انتظار داشت كه در مدت كوتاهي اين اضافه وزن يا چاقي رفع شود. در نتيجه عده زيادي از افراد به ورزش‌هاي بسيار سنگين غير منظم و غيراصولي،‌ حذف شام يا ناهار يا هردو،‌ مصرف مكمل‌هاي كاهش وزن و نظاير آن رو مي‌آورند. متاسفانه هرچند كه برخي از اين روش‌ها باعث مي‌شوند كه وزن كم شود، ولي مضرات متعدد و خطرناك و اكثرا غير قابل بازگشتي براي بدن دارند.

چه وقت میوه بخوريم؟

نوشته  : دکتر تیرنگ نیستانی 

 بفرمایید شام ... بفرمایید خواهش مي‌کنم ...
بالاخره انتظار به پايان رسید. انگار کلمة «شام» ولوله‌ای در جمع میهمانان انداخت که صداها اوج گرفت...
 بفرمایید...
 خواهش مي‌کنم... اول شما...
زیر چشمي‌نیم نگاهی به میز شام انداخت... عجب هنگامه‌ای بود ... هفت، هشت تا مهمان و اینهمه غذاهای جورواجور؟! دلش مي‌خواست همه‌اش را امتحان کند ... همین کار را هم کرد و برای آن چندان نیازی هم به تعارف‌های مکرر میزبان نداشت. شام که تمام شد و بساط آن جمع شد نوبت به میوه رسید. احساس کرد واقعاً دیگر «ظرف معده» از آنچه طعام بود آکنده شده... اما حرف‌های میزبان، نظر او را عوض کرد:
 میوه که دیگه آبه! هر چی خوردید را مي‌شوره مي‌بره پایین. تازه، دکترا مي‌گن خوردن میوه بعد از غذا، به هضم آن کمک مي‌کنه! 

الفباي مشاوره در تغذيه و كاهش وزن

نوشته  : دكتر سيدضياءالدين مظهري 

آغاز بهانه‌جويي‌ها و شدت يافتن آنها به مرور زمان در قبال مقابله با اوضاع پيش آمده در جهت كاهش وزن:
از خودتان آغاز مي‌كنيم، چرا كه همه افراد چاق يا داراي اضافه وزن شباهت عجيب و بهانه‌هاي غريب مشابه يكديگر دارند. اگر به گذشته خود مراجعه كنيد به ياد مي‌آوريد كه تا به امروز چندين بار اين مسائل را با خود گفته و مرور نموده‌ايد: 1- اين كار عملي نمي‌شود. 2- من توان انجام توصيه‌ها را ندارم. 3- چه كسي مي‌تواند اين همه زمان طولاني دوام بياورد كه من يكي از آنها باشم؟ 4- من حوصله، صبر و تحمل ندارم كه مدت‌ها خود را محدود و مقيد نمايم. 5- قول مي‌دهم در اولين فرصت يك اقدام اساسي را شروع نمايم. 6- فعلاً به اين دلايل كه اين چند روز مهمان دارم يا در مسافرت خواهم بود يا مراسمي است كه براي انجام آن بايد تدارك ببينم و صدها بهانه ديگر، از آغاز تصميمات خود سرباز زده و اجتناب خواهم كرد.