حقايقي پيرامون شیر سویا

نوشته  : آسیه حسن زاده کارشناس ارشد مهندسی صنایع غذایی

شیر سویا که به نام‌های Soy milk , Soya milk و Soybean milk نامیده می‌شود، امولسیون پایداری از روغن، آب و پروتئین می‌باشد که از طریق خیساندن لوبیای سویای خشک و آسیاب کردن آن تهیه می‌شود. شیر سویا غذای اصلی و شناخته شده در کشورهای آسیایی می‌باشد که هم اکنون در سرتاسر جهان مصرف می‌شود.
بر عکس تصور، شیر سویا محصولی جدید نیست بلکه همزمان با آغاز کشت سویا، یعنی سال‌ها پیش از میلاد در کشور‌های شرقی تولید می‌شده است. اساس تولید شیر سویا خیساندن دانه‌های سویا به مدت 6 تا 16 ساعت و سپس خرد کردن آن و مخلوط کردن آن با آب به نسبت‌های گوناگون (1به7، 1به 8 و1به10) می‌باشد.
 شیر سویا منبع غنی پروتئین گیاهی با کیفیت بالا، ایزوفلاون‌ها و ویتامین‌های گروه B می‌باشد که عاری از قند شیر یا لاکتوز بوده و انتخاب خوبی برای افرادی است که دچار عدم تحمل لاکتوز می‌باشند. میزان پروتئین شیر سویا مشابه شیر گاو 5/3 درصد می‌باشد، البته پروفایل اسیدهای آمینه آن با پروفایل اسیدهای آمینه پروتئین شیر گاو تفاوت دارد. همچنین از 2 درصد  چربی، 9/2 درصد کربوهیدرات و 5/0 درصد مواد معدنی تشکیل شده است.

سلامتي با طعم لیمو

نوشته : شیوا طباطبایی کارشناس ارشد علوم بهداشتی در تغذیه 

لیمو از خانواده Rutaceae بوده و نام علمي‌آن Citrus aurantifolia مي‌باشد. خاستگاه لیمو از آسیا و بیشتر از هند و مالزی است. گفته مي‌شود که لیمو توسط کریستف کلمب به آمریکا آورده شد و به عنوان میوه‌ای که از شیوع بیماری اسکوروی در ملوانان جلوگیری مي‌کرد معروف شد. این میوه غنی از ویتامین C و انواعی دیگر از آنتی اکسیدان‌ها است که برای سلامتی انسان ضروری مي‌باشد. لیمو دارای خواص ضد میکروبی است و از آن برای جلوگیری از رشد و تکثیر برخی باکتری‌ها در مواد غذایی استفاده مي‌شود. در زیر به بررسی مهم‌ترین خواص لیمو مي‌پردازیم


خواص ضد سرطان:
از مهم‌ترین خواص لیمو خواص ضد سرطانی آن مي‌باشد. خواص ضد سرطانی لیمو مربوط به ترکیبی بنام لیمونوئید است که یک منوترپن محسوب مي‌شود. لیمونوئید مسؤول ایجاد طعم تلخ در مرکبات است و بیشتر در پوست مرکبات یافت مي‌شود. لیمونوئید موجود در لیمو مانع واکنش ترکیبات سرطان‌زا با DNA سلول مي‌شود و در خنثی نمودن ترکیبات سرطان‌زا موثر است.

كيوي؛ شاهكار خلقت

نوشته  : دکتر سعید حسینی

كيوي يكي از ميوه‌هاي مناطق حاره بوده و داراي طعم و مزه‌ فوق‌العاده‌اي مي‌باشد اما اكثر مردم از اين ميوه خارق‌العاده بي‌بهره‌اند زيرا اين ميوه فقط در چند كشور به عمل مي‌آيد.
 
فوايد ميوه كيوي:
كيوي در ابتدا در كشور چين به عمل آمده و در آن كشور به نام ديگري آن را مي‌شناخته‌اند، زماني كه كشاورزان نيوزيلند شروع به كشت اين ميوه و در نهايت صادر كردن آن به ساير كشورها نمودند اين ميوه به «كيوي» معروف شد. از اين ميوه به عنوان ميوه ملي چين نيز ياد مي‌كنند. گوشت ميوه كيوي سبز كمرنگ بوده و داراي دانه‌هاي سياهرنگ مي‌باشد و از عطر و طعم خاص و فوق‌العاده‌اي برخوردار است. اين ميوه كوچك و قهوه‌اي رنگ يكي از غني‌ترين منابع برخي مواد مغذي مورد نياز بدن مي‌باشد. كيوي سرشار از آنتي‌اكسيدان بوده و ميزان ويتامين C موجود در كيوي از پرتقال بيشتر است. اين ميوه همچنين منبع خوبي از پتاسيم، فيبر و ميزان قابل توجهي از ويتامين‌هاي A و E مي‌باشد.

آنتي اكسيداني با قابليت‌هاي فراوان

نوشته  : منيره نوري‌فرد 

اسيدآلفا ليپوئيك كه به آن LA نيز مي‌گويند در بدن انسان ساخته مي‌شود و به مقدار بسيار كم در گياهان و حيوانات نيز ديده شده است. LA در هر سلولي از بدن انسان وجود دارد و در تبديل نمودن گلوكز به انرژي نقش مهمي دارد. منابع غذايي كه حاوي LA مي‌باشند عبارتند از گوشت قرمز، مخمر جو و ... . همچنين مي‌توان در مواردي كه جنبه درماني دارند از مكمل‌هاي LA استفاده نمود. ميزان LA موجود در مكمل‌ها بسيار بيشتر از LA موجود در مواد غذايي مي‌باشد.
آنتي‌اكسيدان فعال:
اسيدآلفاليپوئيك آنتي‌اكسيدان بسيار قوي و فعال بوده و با راديكال‌هاي آزاد كه براي بدن بسيار مضر مي‌باشند، مبارزه مي‌كند. بسياري از آنتي‌اكسيدان‌ها محلول در آب مي‌باشند، بدين معني كه فقط در آب فعال هستند و برخي از آنها محلول در چربي مي‌باشند و فقط در بافت‌هاي چربي فعاليت مي‌كنند، اما LA محلول در هر دو محيط (آب و چربي) مي‌باشد، لذا در تمام بافت‌ها و قسمت‌هاي بدن وجود داشته و قادر به فعاليت مي‌باشد.

زخم بستر و توصيه‌هاي غذايي

نوشته  : فاطمه تورنگ كارشناس ارشد تغذيه 

زخم بستر که زخم فشاری نیز نامیده می‌شود، در افراد بستری شده در بیمارستان‌ها و مراکز نگهداری شایع است. این زخم به شکل تورم و قرمزی پوست شروع شده و ممکن است به سرعت به زخم‌های باز دردناک و صعب العلاج تبدیل شود. زخم فشاری در هر بخشی از بدن که به مدت طولانی تحت فشار باشد دیده می‌شود، بنابراین شیوع آن در پاشنه، زانو، پشت مهره‌ها، نشیمنگاه، بازو و شانه بیشتر است. هزینه درمان زخم بستر در ایالات متحده 43180 دلار در هر فرد تخمین زده شده که شامل هزینه‌های افزایش زمان بستری به دلیل عوارض ناشی از زخم شامل عفونت، درد و کاهش توان عملکردی می‌باشد.
زخم بستر به دلیل کاهش جریان خون در پوست ناحیه تحت فشار ایجاد می‌شود و در صورتیکه در معرض رطوبت باشد به آسانی عفونی می‌گردد.

تنظيم غلظت خون با تغذيه

نوشته : منيره دادخواه 

به شرايطي كه  در آن ميزان هموگلوبين و يا تعداد گلبول‌هاي قرمز خون از محدوده طبيعي بالاتر مي‌رود، غلظت خون گفته مي‌شود. به عبارتي در زماني كه اكسيژن كافي به علل مختلف در اختيار سلول‌هاي بدن قرار نمي‌گيرد، براي جبران آن تعداد زيادتري گلبول قرمز ساخته مي‌شود. اين امر سبب غليظ شدن خون گشته كه به دنبال آن  جريان خون در رگ‌ها و قلب كند مي‌گردد و احتمال خطر تشكيل لخته و بروز سكته مغزي يا قلبي افزايش مي‌يابد. سن ابتلا به اين عارضه معمولاً بعد از 40 سالگي بوده و شيوع آن در آقايان بيشتر است.
غلظت خون چه علائمي‌دارد؟
گاهي اوقات تنگي نفس، سرخ شدن صورت و تيرگي لب‌ها هنگام ورزش، تاري ديد و سردرد‌هاي غير طبيعي از علائم شايع غلظت خون هستند.

مبتلايان به واریس چه بخورند؟

نوشته  : نازلی نمازی 

واريس نوعي بيماري است كه به صورت برجسته شدن و بيرون زدن وريدها تظاهر كرده و ممكن است در اعضاي مختلف بدن (مری،کولورکتال و...) ديده شود، ولي عموما واريس را به عنوان درگيري عروق اندام تحتاني مي‌شناسند. دریچه‌های لانه کبوتری که به صورت یک طرفه به سمت قلب باز می‌شوند، در بازگرداندن خون از اندام‌های تحتانی به قلب  در برابر جاذبه زمین نقش موثری دارند.
در صورت هر گونه اختلال در عملکرد این دریچه‌ها، خون در وریدها تجمع یافته و سبب تورم در سیاهرگ‌ها می‌شود. یک نفر از هر 5 نفر در دنیا مبتلا به واریس است. متوسط سن بروز در مردان 37 سال و در زنان 43 سال می‌باشد. بارداری و هورمون پروژسترون از عواملی هستند که احتمال وقوع بيماري را افزايش مي‌دهند، بنابراین شاهد بروز بیشتر واریس در زنان نسبت به مردان هستیم.

تغذيه و سلامت ريه

نوشته  : دكتر آزاده نجارزاده 

تغذيه مناسب براي هر فردي مهم است. اين اهميت زماني بيشتر مي‌شود كه فرد مبتلا به بيماري باشد. تنفس‌هاي كوتاه در افراد مبتلا به بيماري‌هاي ريوي، خوردن غذا را براي آنها مشكل مي‌نمايد در حالي كه نياز به تغذيه كافي دارند تا قدرت ايمني بدن خود را افزايش دهند. يك بدن خوب تغذيه شده به انسان كمك مي‌كند تا با بيماري‌ها مبارزه نموده و عفونت‌ها را از خود دور سازد و دوره بهبودي را كوتاه‌تر نمايد. در اين شماره سعي داريم به نكاتي اشاره كنيم كه مبتلايان به بيماري‌هاي ريوي با رعايت آنها بتوانند زندگي بهتر و سالم‌تري را تجربه نمايند. بسياري از بررسي‌ها نشان داده‌اند كه عادات غذايي ناسالم با مشكلات ريوي در ارتباط هستند. همان طور كه هميشه به اهميت تغذيه متعادل اشاره شده است در اين خصوص نيز اين مسأله از اهميت بسيار زيادي برخوردار است. تغذيه متعادل بدين معناست كه در آن، انرژي از منابع مختلف كربوهيدرات (نشاسته)، پروتئين و چربي تأمين گردد و علاوه بر آن ميزان مورد نياز از انواع املاح و ويتامين‌هاي ضروري را براي بدن فراهم نمايد. بسياري از مشكلات ريوي نظير آسم، بيماري مزمن انسدادي ريه (COPD) و آمفيزم در ارتباط با استرس اكسيداتيو هستند. در اين آسيب، بافت‌هاي بدن، مانند ريه، مورد حمله فرم‌هاي سمي اكسيژن قرار مي‌گيرند. مي‌توان گفت همان اكسيژني كه براي زندگي ضروري است چنانچه به فرم راديكالي در آيد مي‌تواند بسيار مضر باشد.

كنترل میگرن با غذا

نوشته  : دکتر مجید حاجی فرجی 

زندگی در جامعه مدرن در کنار تمام مزیت‌ها، فشارها و دغدغه‌های زیادی را نیز به ارمغان آورده است. از جمله این پیامدهاي زندگی در جوامع امروز، افزايش احتمال بروز سردردهای متناوب و شدید در برخی افراد است. میگرن دردی است که اغلب به صورت درد شدید نبض‌دار در یک ناحیه سر توصیف می‌شود و معمولا با حساسیت به نور و صدا، تهوع و استفراغ و در 10 درصد موارد با گیجی، اختلالات چشمی و ضعف بعد از حمله همراه است. شدت این سردردها ممکن است به حدی زیاد شود که ظرفیت کاری فرد را تحت تاثیر قرار دهد. میگرن در زنان سه برابر مردان شیوع دارد. بر اساس گزارش انستیتو ملی اختلالات نورولوژیک، میگرن‌ها با انقباض و انبساط عروق خونی همراه هستند. برخی افراد ممکن است گاهی دچار این سردردها شوند، اما در برخی نیز تناوب سردرد، بخصوص در خانم‌ها بیشتر است. متاسفانه درمان خاصی برای این مشکل وجود ندارد. داروها نیز تنها می‌توانند علائم را تا حدودی تسکین دهند، بنابراین پیشگیری از بروز سردردهای میگرنی می‌تواند بهترین راهکار باشد. در این بین رژیم غذایی تاثیر مهمی دارد.

تغذيه درماني در بيـماری‌هاي کبدي

نوشته  : دكتر احمدرضا درستی 

1. بيماري‌های توقف صفرا در کبد:
الف) سيروز صفراوی اوليه

سيروز صفراوی اوليه (PBC) يک بيماری توقف مزمن صفراست که به دليل انهدام پيشرونده مجاری کوچک و متوسط صفراوی داخل کبد، به وجود مي‌آيد. در اين بيماری مجاری صفراوی بزرگ‌تر کناری، سالم باقی مي‌مانند. حدود 90 درصد مبتلايان را زنان تشکيل مي‌دهند. اين بيماری به کندی پيشرفت مي‌کند تا اينکه نهايتا منجر به سيروز کبدی (مرگ سلول‌های کبدی و به حالت پلاستيکی درآمدن کبد)، افزايش فشار خون وريد باب، نياز به پيوند کبد و مرگ مي‌گردد. PBC يک بيماری با واسطه ايمنی است که در آن اتوآنتی بادي‌های سرم، افزايش ايمونوگلبولين‌ها و ترکيبات ايمنی در حال گردش و کاهش پاسخ ايمنی سلولی وجود دارد، چند عارضه تغذيه‌ای مي‌تواند به همراه PBC به وجود بيايد که شامل استئوپنی، افزايش کلسترول خون و کمبود ويتامين‌های محلول در چربی هستند. اين سيروز در افراد الکلی نيز فراوان مشاهده مي‌شود.