فقر آهن؛ کم خوني زنان

نوشته : دکتر حمید محقق پزشك داخلي 

کم خونی یا همان آنمي (anemia) وضعیتی است که در آن، تعداد یا اندازه گلبول‌های قرمز یا مقدار هموگلوبین موجود درخون کم می‌شود. این حالت باعث می‌شود که ظرفيت حمل اکسيژن کاهش پیدا کند و تبادل اکسیژن و دی‌اکسید کربن بین خون و سلول‌ها دچار اختلال شود. به عبارتی اکسیژن کافی به بافت‌های بدن نمی‌رسد وباعث بروز علایم و مشکلاتی می‌شود. یک چهارم جمعیت دنیا از بیماری کم‌خونی رنج می‌برند. کم خونی به دلایل بسیاری ایجاد مي‌شود که به طور کلی شامل کمبودهای تغذیه‌ای، خون‌ریزی، ناهنجاری‌های ژنتیکی، بیماری‌های مزمن  یا مسمومیت های دارویی است. کم‌خونی‌های تغذیه‌ای، کم خونی‌هایی هستند که در اثر دریافت کم  مواد مغذی ایجاد می‌شوند .از مهم‌ترین مواد غذایی جهت خون‌سازی، که کمبود آن در خون بدن موجب بروز کم خونی می‌شود می‌توان به آهن، ویتامینB12  و اسید فولیک اشاره کرد که از بین آنها کم خونی ناشی از فقر آهن یکی از شایع‌ترین نوع کم خونی تغذیه‌ای است.

فقر آهن
فقرآهن یکی از شایع‌ترین اختلالات تغذیه‌ای در کشورهای در حال توسعه و مهم‌ترین نوع کم‌خونی تغذیه‌ای در کودکان و زنان، در سنین باروری، است که با ایجاد گلبول‌های قرمز کوچک و کاهش میزان هموگلوبین مشخص می‌شود. کم خوني فقر آهن از بيماري‌هاي شايعي است که به خصوص در کشور ما به وفور مشاهده مي شود و گروه‌هاي مختلف سني را درگير مي‌کند. علل متفاوتي براي آن وجود دارد که مهم‌ترين آنها اشتباهات تغذيه‌اي است. زماني که آهن کمي به بدن برسد يا دفع آهن از بدن زياد باشد، اين بيماري به وجود مي‌آيد. این بیماری سبب اتلاف منابع و مراقبت‌های بهداشتی، کاهش بهره‌وری در اثر افزایش میزان مرگ و میر، ابتلا به بیماری در مادران و کودکان و بالاخره کاهش ظرفیت جسمی و روانی در بخش بزرگی از جامعه می‌شود.

خواص پوست ميوه‌ها

نوشته : تحريريه دنياي سلامت 

پوست ميوه، بيروني‌ترين لايه و پوشش روي ميوه است. در ميوه‌هايي همچون هندوانه، اين پوشش بسيار ضخيم و تنها يك لايه است، در حالي كه در خانواده مركبات مثل پرتقال، رويه ميوه كمي نازك‌تر و در واقع پوست ميوه است. پوست نه تنها از ميوه در برابر محيط زيست، ميكرو و ماكروارگانيسم محافظت مي‌كند، بلكه حاوي مواد مغذي است كه موجب حفظ سلامتي انسان نيز مي‌شود.

ويژگي‌هاي پوست ميوه‌ها
در برخي از ميوه‌ها، پوست ميوه به صورت كاملاً محكم به خود ميوه چسبيده است و در برخي ديگر ميوه و پوست آن انسجام كمتري دارند. ضخامت پوست ميوه‌ها با هم فرق دارد. اين مسئله حتي در ميوه‌هايي كه از يك خانواده هستند نيز ديده مي‌شود. پوست ميوه‌ها، در برخي موارد بسيار نازك و گاه كلفت و ضخيم است. در برخي ميوه‌ها مثل سيب و انگور، مزه پوست همانند خود ميوه است و در برخي ديگر مثل پاپايا، مزه پوست آن به علت وجو تانن فراوان، تلخ است. در ميوه‌هاي اسيدي پوست به راحتي جدا مي‌شود (موز). رسيدن ميوه‌ها با فرايند آنزيمي همراه است كه برخي از مشخصه‌هاي ميوه را مانند رنگ، طعم، عطر و دانه‌ها تغيير مي‌دهد. معمولاً پوست ميوه‌ها سرشار از روغن‌هاي ضروري هستند كه ميوه را خوش عطر مي‌كنند. غدد چربي در تمام سطح پوست ميوه وجود دارد.

آلرژي به لبنيات

نوشته : احسانه طاهري كارشناس ارشد علوم تغذيه 

امروزه حساسيت‌هاي غذايي و عدم تحمل غذاها بيش از پيش مورد توجه قرار گرفته است. عدم تحمل غذا عبارت است از واكنش بدن به مواد موجود در غذاها كه  اين مواد مي‌توانند خاصيت سمي، دارويي و متابوليك داشته باشند؛ در حالي كه حساسيت‌هاي غذايي واكنش‌هاي ناشي از وجود موادي  با خاصيت ايمونوگلوبولين E در غذاهاست. در متون علمي براي حساسيت‌هاي غذايي و عدم تحمل غذاها از واژه «واكنش‌هاي نامطلوب در برابر غذا» استفاده مي‌شود. تفاوت حساسيت غذايي و عدم تحمل غذا در اين است كه عدم تحمل غذا، برخلاف حساسيت غذايي وابسته به سيستم ايمني نيست. حساسيت‌هاي غذايي وابسته به ايمونوگلوبولين E، معمولا دو ساعت پس از مصرف غذاي محرك بروز مي‌كنند كه اين واكنش‌ها حتي مي‌توانند كشنده باشند. اين حساسيت‌ها ممكن است نسبت به موادي مانند آلودگي هوا، جلبك‌ها، مواد گياهي موجود در هوا يا به صورت آتوپيك مانند بيماري آسم باشد. سيستم ايمني بدن به طور معمول سعي مي‌كند مواد آنتي‌ژن مانند ويروس‌ها، باكتري‌ها و مواد خارجي در بافت‌ها را از بدن پاك كند. در حساسيت علاوه بر اين واكنش، حساس‌سازي‌هايي نيز به‌وجود مي‌آيد كه در تماس‌هاي بعدي  با همان مواد حساسيت‌زا مي‌تواند علائم حساسيت را به وجود آورد.

 عدم تحمل شير
بايد توجه داشت كه حساسيت به شير و عدم تحمل لاكتوز دو مقوله جدا از هم هستند و نبايد آنها را با يكديگر اشتباه گرفت. قند شیر بیشتر باعث ایجاد عدم تحمل شیر در افراد بالغ و یک سری از کودکانی می‌شود که مبتلا به فقدان یا کمبود آنزیمی به نام لاکتاز هستند. كمبود لا كتاز در بین افراد بزرگسال شایع‌ترین نوع كمبود آ‌نزیمی محسوب می‌شود. نیمی از بزرگسالان در دنیا به عدم تحمل لا كتوز مبتلا هستند.

آلرژي غذايي

نوشته : دكتر محمدجواد حسين‌زاده 

پاسخ غيرطبيعي بدن به بعضي از غذاهاي مشخص را حساسیت غذايي مي‌گویند. در اين حالت واكنش سيستم ايمني بدن به برخي از مواد بي‌ضرر موجود در غذاها منجر به بروز علائمي مي‌شود. اين علائم هرچند در بعضي موارد مشابه عدم تحمل غذايي (Food intolerancr) است، ولي این عارضه كاملاً با آلرژي و حساسيت غذايي فرق دارد. در شرايط عدم تحمل غذايي الزاماً سيستم ايمني بدن درگير نيست. هرچند كه به نظر مي‌رسد 25 درصد افراد به بعضي از غذاهاي خاص حساسيت دارند، ولي صرفاً در 4-8 درصد کودکان و 2 درصد بزرگسالان تشخيص حساسيت غذايي داده مي‌شود. بيشتر حساسيت‌هاي غذايي خفيف هستند، اما در بعضي موارد حتی ممکن است منجر به شوك آنافيلاكتيك و در بعضي شرايط جدي منجر به مرگ ‌شوند.

 حساسيت غذايي در كودكان و نوجوان
حساسيت‌هاي غذايي غالباً در كودكان و نوجوانان ديده مي‌شود و در این میان كودكان كم‌سن و سال بيشتر در معرض اين حساسيت‌ها قرار مي‌گيرند. قبل از هر واكنش حساسيت‌زاي غذايي كودك بايد دست‌کم يك بار در معرض دريافت آن ماده غذايي قرار گرفته باشد؛ گرچه در بعضي موارد اين حساسيت از طريق شير مادر نيز بروز خواهد کرد. در هر صورت، علائم آلرژي زماني ظاهر مي‌شود كه كودك براي دومين بار در معرض آن ماده غذايي قرار گیرد. علائمي همچون خارش، كهير، اشكالات تنفسي، دل درد، استفراغ و اسهال در نتيجه واكنش بدن به دنبال ترشح آنتي‌بادي‌هايي عليه غذاي مصرف‌شده و يا آزادي هيستامين بروز مي‌کند.

تفاوت حساسيت غذايي و تحمل غذايي
اما تفاوت حساسيت غذايي و عدم تحمل غذايي در پاسخ سيستم ايمني بدن است. در حساسیت غذايي، سيستم ايمني كاملاً درگير و بسياري از علائم ذكرشده در نتيجه اين واكنش بدن قابل توجيه می‌باشد.

غذاهای خوب برای هوای بد

قدیم‌ها هر نفسی که بر می‌آمد « مُفرح ذات » بود و چون فرو می‌رفت « مُمد حیات ». اما این روزها هر نفسی که می‌کشیم نه تنها «مفرح ذات» نیست بلکه تنگی نفس و خستگی می‌آورد.همه متخصصان حوزه بهداشت و سلامت بر این عقیده‌اند که آلودگی هوا اثرات منفیِ قابل توجهی روی سلامت افراد می‌گذارد. با تأسف زیاد باید بگوییم که هوای آلوده و ناسالم باعث مرگ و میرهای زودهنگام، بستری شدن در بیمارستان، ابتلا به بیماری‌های تنفسی، قلبی عروقی و سرطان‌ها می‌شود. آلودگی هوا دلایل متعددی دارد که در این مقاله نمی‌توان به آن‌ها اشاره کرد. قصد ما این است راه حل‌هایی ارائه دهیم تا حد امکان از آسیب‌های هوای ناسالم جلوگیری شود.این روزها میلیون‌ها نفر در معرض آلودگی هوا قرار دارند. شاید این آلودگی‌ها همه را به کام مرگ نکشاند اما روی سلامت تک تک افراد یک جامعه تأثیر می‌گذارد. این اثرات منفی متفاوت بوده و در همه افراد یکسان نیستند.

به گزارش سلامت نیوز به نقل از آرمان ؛آلودگی هوا در کوتاه مدت باعث ایجاد مشکلاتی می‌شود که به طور خلاصه اشاره می‌کنیم: خارش و التهاب مجاری تنفسی،تنگی نفس، دردهای مربوط به تنفس عمیق، مشکلات تنفسی و نفس نفس زدن، سردرد و احساس خستگی. لزومی‌ندارد یک فرد تمام این علائم را یکجا داشته باشد یا احتمال دارد شما علائمی‌داشته باشید که در این لیست اشاره نشده است. متأسفانه نوزادان، کودکان، افراد سالخورده، افرادی که از بیماری‌های قلبی عروقی و بیماری‌های تنفسی مزمن رنج می‌برند در معرض خطرات بیشتری قرار دارند. احتمالاً می‌توان راه‌هایی یافت که از محیط‌های آلوده به دور بود. اما نمی‌توان به طور کامل از خطرات آن در امان بود و هوای ناپاک تأثیر خود را کم یا زیاد روی افراد خواهد گذاشت. تنها کاری که می‌توانید بکنید این است که سیستم دفاعی بدنتان را تقویت و آنتی‌اکسیدان‌های بیشتری مصرف کنید.

چه غذاهایی باعث تشدید میگرن می‌شوند؟

یک فوق تخصص اعصاب کودکان با بیان اینکه 15 درصد کودکان و نوجوانان به سردردهای میگرنی مبتلا می‌شوند، افزود: مهم‌ترین غذاهایی که سردردها را تشدید می‌کنند، پنیر مانده، سوسیس، کالباس و شکلات است.

دکتر محمودرضا اشرفی – استاد دانشگاه علوم پزشکی تهران – در گفت‌وگو با (ایسنا)، در این رابطه افزود: سرکه، پرتقال، ماست، شیر، تخم‌مرغ و ماهی نیز باعث تشدید این سردردها می‌شوند.

وی با بیان اینکه این سردردها به هیچ وجه خطرناک نیست، افزود: درمان میگرن بسته به اینکه شدت حملات چگونه باشد، متفاوت است. مثلا اگر بیمار سالی یک بار دچار حمله شود، با مسکن و استراحت بهبود پیدا کرده و نیازی به درمان‌های دارویی مدت‌دار نیست اما اگر حملات شدید بوده و هر 10 روز یکبار به وجود بیایند به درمان‌های دارو نیاز است.

به گفته اشرفی،‌ دارو درمانی برای پیشگیری از سردرد است به این معنی که این دارو زمانی به فرد داده می‌شود که سردرد ندارد و با این کار باعث می‌شود حملات هفته‌ای هر چند ماه یک بار اتفاق بیفتد.استاد دانشگاه علوم پزشکی تهران ادامه داد: داروهای میگرن دسته‌های مختلفی داشته و بر اساس نوع بیماری و سن بیمار تجویز می‌شوند.

مقابله سرطان با میوه و سبزی

 صندوق جهانی پژوهش سرطان تخمین زد که با خوردن حداقل 5 وعده میوه و سبزیجات در روز می‌توان حداقل به میزان 20 درصد از ابتلاء به انواع سرطانها پیشگیری کرد .به اعتقاد متخصصان تغذیه، حدود یک سوم از کل مرگ‌های ناشی از سرطان با داشتن یک رژیم غذایی سالم و متعادل به ویژه با خوردن میوه‌ها، سبزیجات، غلات کامل و حبوبات و نیز حفظ وزن مناسب قابل پیشگیری است و باید روزانه حداقل یکی از غذاهای فوق را در رژیم غذایی گنجاند .سبزیجات و میوه‌ها حاوی ویتامین‌ها، مواد معدنی، فیبر و صدها فیتوکمیکال مفید هستند که ثابت شده این مواد خاصیت ضد سرطان دارند و در پیشگیری از سرطان مفید هستند.به‌عنوان مثال بعضی از فیتوکمیکال‌ها D NA را از آسیب حفظ می‌نماید و به ترمیم آن کمک می‌کنند.

کاهش غذاهای چرب

به گزارش سلامت نیوز به نقل از آرمان ؛ رژیم‌های غذایی غنی از چربی‌های اشباع پر کالری هستند و با ایجاد چاقی افزایش خطر انواع سرطان‌ها را می‌تواند به همراه داشته باشد، از این رو مصرف رژیم غذایی کم چربی، محدودیت میزان مصرف گوشت قرمز و جایگزین کردن گوشت ماهی بسیار با اهمیت است.فیبر‌ها می‌توانند به حذف توکسین‌های مرتبط با سرطان همانند آنتی‌اکسیدان‌ها به‌عنوان مواد غذایی ضد سرطان عمل کنند وهمچنین علاوه بر میوه‌ها و سبزیجات خوردن مقدار زیادی غلات کامل، مصرف فیبر غذایی را تقویت خواهد کرد .غلا کامل همچنین منبع خوبی از چندین عضو ویتامین‌های گروه ب و ترکیبات موسوم به لیگنان‌ها هستند که در دانه کتان هم یافت می‌شوند و ممکن است نقشی محافظتی در مقابل سرطان‌های سینه، پروستات و کولورکتال داشته باشند.

پوست کیوی را مصرف نکنید

 کیوی دارای مقدار زیادی ویتامین C است.

دکتر دردانه حسین در گفت‌وگو با (ایسنا)‌، اظهار کرد: در هر 100 گرم از کیوی، 90 میلی‌گرم ویتامین C وجود دارد که بسیار مطلوب است. در شرایط معمول مقدار ویتامین C مورد نیاز یک زن در روز 75 میلی‌گرم و برای مرد 90 میلی‌گرم است که این میزان نیاز را کیوی می‌تواند به راحتی رفع کند.

وی افزود: ‌ویتامین‌های گروهB نیز در کیوی موجود است که فولات یکی از این ویتامین‌ها است. پتانسیم نیز که یکی از عناصر الکترولیت‌های ضروری بدن است، در کیوی وجود دارد. ویتامین E نیز در این میوه زیاد است. ویتامین‌ E و C هر دو آنتی‌اکسیدان‌های قوی هستند که برای پیشگیری از بسیاری بیماری‌ها مفید هستند.

عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی جندی شاپور اهواز گفت: ویتامین C موجب جذب بیشتر آهن در بدن می‌شود و ویتامین C موجود در کیوی، بر جذب آهن موجود در داروهای گیاهی تاثیر بیشتری دارد.

وی ادامه داد: کیوی همچنین کراتین دارد که پیش‌ساز ویتامین A است. مقداری هم فیبر دارد که البته بیشتر فیبر آن درون پوست این میوه قرار دارد.

حسین تصریح کرد: بهتر است پوست میوه به دلیل استفاده از حشره‌کش‌ها در مزارع کشاورزی مصرف نشود چرا که ممکن است سمی در پوست میوه باقی مانده باشد. به هر حال برای استفاده از پوست میوه، باید آن را خوب شست‌وشو کرد.

گریپ فروت برای پوست مفید است

گریپ فروت میوه ای از خانواده مرکبات و سرشار از ویتامین C است. این میوه در سراسر دنیا کشت می شود و سرشار از مواد مغذی و معدنی است که از بیماری های متعدد پیشگیری می کند. در برخی از کشورها ۲۰ نوع مختلف گریپ فروت کشت می شود و ارزش غذایی این میوه بسته به رنگ آن از جمله سفید، صورتی یا قرمز متفاوت است.

به گزارش سلامت نیوز به نقل از خراسان ؛ آنتی اکسیدان موجود در این میوه پوست را سالم و صاف نگه می دارد. از عصاره این میوه برای درمان حساسیت های پوستی، عفونت و دیگر علایم بیماری استفاده می شود.آکنه و جوش هایی را که بر اثر عفونت باکتریایی ایجاد می شود، درمان می کند.چین و چروک پوست را کاهش می دهد.حاوی آنزیم های چربی سوز است که از تجمع چربی و نشاسته در بدن پیش گیری می کند. برای بیماران دیابتی مفید است زیرا قند اضافه در بدن را دفع می کند.

فیبر غذایی و میزان پایین کربوهیدرات آن برای کنترل میزان قند در بیماران دیابتی موثر است.مصرف منظم آن سیستم دفاعی بدن را تقویت می کند. با عفونت ها مقابله و از فرد در برابر سرماخوردگی محافظت می کند.برای بهبود گلودرد و سرفه مفید است.فیبر موجود در آن به سیستم گوارشی کمک می کند و مانع از یبوست می شود.نوشیدن یک لیوان آب گریپ فروت، خستگی مفرط را از بین می برد.

نوشیدنی هایی خوش طعم برای فصل پاییز

لیموترش را پوست کنده و هسته های آن را جدا کنید. سیب را هم پوست کنده و بعد از خارج کردن تخم هایش،چهار قاچ کرده و در مخلوط کن بریزید.

برای اینکه در پاییز بدنتان را نسبت به سرما خوردگی مقاوم کنید از همین امروز در برنامه غذایی تان یک لیوان آب پرتقال در نظر بگیرید. حالا اگر می خواهید خواص آن کامل تر هم شود به این مخلوط آب سیب، انگور، لیموترش هم بیفزایید. برای طرز تهیه آبمیوه های پاییزی با ما همراه باشید.

سان فروت ( معجون ویتامین سی )
مواد لازم :
۱ عدد پرتقال درشت
۱ عدد سیب
۱ عدد لیموترش
۱ پیمانه آب انگور

طرز تهیه :
پرتقال و لیموترش را پوست بکنید و هسته هایش را جدا کنید .گوشت دو میوه را در مخلوط کن ریخته و هم بزنید. سیب را هم پوست گرفته و تخم هایش را جدا کنید .سپس همراه با آب انگور به مواد داخل مخلوط کن بیفزایید. اگر دوست دارید نوشیدنی تان خنک باشد،موقع مخلوط کردن چند تکه یخ هم اضافه کنید.
نکته : به جای خود سیب از آب سیب آماده کارخانه ای هم می توانید استفاده کنید.