نوشته : دكتر سيدضياءالدين مظهري متخصص تغذيه و رژيم درماني
مفهوم سوخت و ساز و دريافت و مصرف انرژي:متابوليسم يا سوخت و ساز بدن به روند فعاليتهاي مختلف و فعل و انفعالات شيميايي و مكانيكي گستردهاي اتلاق ميگردد كه به كمك آن بدن انسان ميتواند مواد غذايي ميلشده يا گازهاي استنشاقي يا توليدشده را جابجا و همچنين تمام مواد مغذي مصرفشده را تجزيه و تركيب كرده و به مصرف برساند. گرچه اطمينان دارم همه شما عزيزان كم و بيش به رخدادهاي دريافت و مصرف و تجزيه و تركيب مواد مغذي موجود در گروههاي غذايي واقف ميباشيد، ولي بيمناسبت نميدانم كه بهطور شماتيك و به سادهترين وجه ممكن مثالي را براي شما ترسيم نمايم.
دستگاه گوارش ما از لب، دهان، دندان، زبان، زبانچه، غدد بزاقي، مري، معده، دوازدهه، روده كوچك و بزرگ و ضمائم گوارشي كبد، كيسه صفرا و لوزالمعده تشكيل گرديده است. غذاهاي پخته يا خام در آغاز توسط دندانها جويده شده و با بزاق آغشته ميگردد و از طريق مري به معده فرستاده ميشود و در معده و رودهها مواد قندي مركب به تكقنديها (مثلاً نشاسته به گلوكز يا دوقنديها به گلوكز و فروكتوز يا گلوگز و گالاكتوز و ...) تجزيه ميشوند. چربيها نيز گرچه در آب محلول نميباشند، ولي به كمك صفرا امولسيون گرديده و با كمك آنزيمهاي ديگري به اسيدهاي چرب و گليسرول تجزيه ميگردند. پروتئينهاي مختلف هم اعم از گياهي و حيواني طي مراحل مختلف به اسيدهاي آمينه تجزيه و تبديل و تغيير فرم ميدهند.
